علل و حکمت های غیبت حضرت حجة ابن الحسن العسکری(عج)

در تمامى ادیان و مکاتب ـ الهى و غیر الهى ـ در زمینه ظهور مصلحو منجى جهان تا اندازه ای مطالبى به چشم مى خورد، ولى حقیقت ـ بر اساس دلیل هاىمتقن و معیارهاى درست  این است که کامل ترین و قابل اعتمادترین اطلاعات در موردشخصیت و ابعاد گوناگون زندگى موعود جهانى همچون: تولد، غیبت، ظهور، حکومت و ... درروایات اهل بیت علیهم السلام ارائه شده است. علل و حکمت های غیبت امام مهدی عجلالله تعالیش فرجه الشریف را نیز از میان سخنان اهل بیت علیهم السلام بهتر و عمیق ترمی توان شناخت.

 

در امان ماندن از بیعت باستمگران

 

امام على بن ابى طالب علیه السلام فرموده است: «زمانی که قائم[حضرت مهدى علیه السلام]، قیام کند، بیعت کسى در گردن (ذمه) او نخواهد بود و بههمین جهت است که تولد او به صورت مخفى صورت خواهد گرفت و بعد نیز وجود مبارکشانغایب خواهد شد.»1

 

ستم و ظلم مردم بهخودشان

 

امام على علیه السلام در سخن دیگری به مسئله غیبت حجت الهى وعلت آن با این تعابیر اشاره کرده است: «اى مردم! بدانید که زمین هرگز از حجت الهىخالى نمى ماند، امّا پروردگار عالم مردم را به خاطر ظلم و ستمى که مرتکب مى شوند وهمین طور به جهت زیاده روی هایى که در حق خود انجام مى دهند، به زودى از دیدن حجتخودش [امام مهدى علیه السلام]، محروم خواهد ساخت.»2

 

ستم به فرزندان على علیهالسلام

 

در سخن دیگری از امام على علیه السلام، به مناسبتى از وقایعغیبت و پیشامدهاى آن اشاره کرده و وقایع مربوط به آن دوران را به حوادثى که براىقوم حضرت موسى علیه السلام رخ داده است، تشبیه و تصریح مى کنند که سرگردانى و تحیرمسلمانان در زمان غیبت حضرت مهدى عجل الله تعالی فرجه الشریف چندین برابر سخت تر وبیشتر از دوران سرگردانى و تحیر قوم حضرت موسى علیه السلام خواهد بود. آنگاه دراشاره به علت این پیشامد مى فرمایند: «شما به خاطر ظلم و ستم هایى که بر فرزندان منخواهید کرد، به این مسئله و سختی هاى آن دچار خواهید شد.»3

امام على بن ابى طالب علیه السلام فرموده است: «زمانی که قائم[حضرت مهدى علیه السلام]، قیام کند، بیعت کسى در گردن (ذمه) او نخواهد بود و بههمین جهت است که تولد او به صورت مخفى صورت خواهد گرفت و بعد نیز وجود مبارکشانغایب خواهد شد
حفظ علامت هاى هدایت

 

خداوند متعال به منظور تداوم هدایت مردم در برهه اى از زمان ووقتى آنها قدر نعمت بى نظیر الهى؛ یعنى امام معصوم علیه السلام را فراموش مى کنند،بنابر مصالحى وجود مبارک او را در پس پرده غیبت قرار مى دهد تا علاوه بر حفظ نظامعالم، نزول فیض و رحمت الهى از طریق وى به بندگان خدا تداوم پیدا کند و باب هدایتمردم به سوى خداوند همچنان باز باشد. امام على علیه السلام در این باره چنین فرمودهاست: «خداوند حجت هاى خود را به صورت آشکار یا پنهان یا حتى در حالى که خطر آنان راتهدید مى کند(در حال ترس و نگرانى)، در میان مردم حفظ خواهد کرد تا حجت و دلیل هاىروشن و واضح (هدایت و رستگارى) از بین نروند.»4

اما غیبت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف دارای آثار ونتایجی نیز می باشد؛ بیان این پیشامدها و اثرات منفى آنها و ارائه هشدارها، اینواقعیت را تأیید مى کند که اگر مردم برنامه ریزى و عملکرد مناسبى را در پیش بگیرند،مى توانند از همه این گرفتاری ها در امان باشند؛ در غیر این صورت دلیلى ندارد که درده ها روایت از وقایع و فجایع آخرالزمان سخن به میان آید.

 

سرگردان شدنمردم

 

در سخنی از امام علی علیه السلام آمده است: «در غیبت امام زمان(عج)، مردم آن چنان دچار حیرت و سرگردانى مى?شوند که عده زیادى از آنان گمراه مىگردند. تنها کسانى که به دامن عترت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله چنگ بزنند،نجات پیدا مى کنند و در مسیر هدایت باقى مى مانند.»5

 حضرت در سخن دیگری فرموده اند: «فتنه ها و مشکلات گوناگونى دراین دوره به وجود خواهد آمد. دشمنان شیعیان از آنها بدگویى کرده، افراد فاسق و شروربه شرارت و گمراه سازى مردم از مسیر صحیح خواهند پرداخت و اوضاع به اندازه اى آشفتهو پریشان خواهد شد که بعضى مردم دچار حیرت و سرگردانى خواهند شد.»6

حضرت على علیه السلام به این مسئله این گونه اشاره کرده اند: «موقعى که امام غایب از فرزندان من در پس پرده غیبت قرار گیرند، اکثر مردم دچار اینتوهم خواهند شد که حجت خدا از بین رفته و امامت به پایان رسیده است؛ امّا سوگند بهخدایى که على را آفریده است، در چنین روزى حجت خدا در میان آنها حضوردارد

 

مشکل شدندیندارى

 

پایبندى به احکام و مقررات دینى، فضا و بستر مناسبى لازم دارد. یکى از گرفتاری هاى دوران غیبت، آن است که پایبندى به ارزش هاى دینى بسیار کم خواهدشد و این مسئله، ناشى از عواملى است که کم و بیش به آنها هم در لابلاى سخنانمعصومین علیهم السلام اشاره شده است. امام على علیه السلام در روایتى فرموده است: «سوگند به خدایى که حضرت محمد صلی الله علیه و آله را به حق براى پیامبرى برگزیده واو را به همه مخلوقات فضیلت و برترى داده است، مسئله ظهور امام عصر(عج) واقع نخواهدشد، مگر پس از یک دوران سخت حیرانى و سرگردانى که در آن شرایط، کسى جز افراد خالص وپاکیزه که یقین را با تمام وجود خود لمس کرده باشند، در پایبندى به دین استوار وپابرجا نخواهند ماند. پروردگار عالم از چنین کسانى که با وجود آن همه نابسامانی هادر دین ثابت قدم اند، براى ولایت ما پیمان گرفته و در دل هاى آنها ایمان را تثبیتکرده است و با عنایات خاصى که به آنها دارد، مورد تأئیدشان قرار دادهاست.»7

 

تردید در وجود امام زمانعجل الله تعالی فرجه الشریف

 

در نتیجه نابسامانی ها و شیوع فساد و بى عدالتى، مردم آن چناندچار یأس و ناامیدى خواهند شد که در وجود امام معصوم ـ در چنین شرایطى ـ در روىزمین شک خواهند کرد. حضرت على علیه السلام به این مسئله این گونه اشاره کرده اند: «موقعى که امام غایب از فرزندان من در پس پرده غیبت قرار گیرند، اکثر مردم دچار اینتوهم خواهند شد که حجت خدا از بین رفته و امامت به پایان رسیده است؛ امّا سوگند بهخدایى که على را آفریده است، در چنین روزى حجت خدا در میان آنها حضوردارد.»8

 

 

پی نوشت ها:

 

1.بحارالانوار، ج 51، ص 112.

 2.همان، ص 113 و 112.

 3.بشاره الاسلام، ص 63.

 4.السیّد مصطفى ال سید حیدر الکاظمى، ترجمه و شرح نهج البلاغه،حکمت 139.

 5.بحارالانوار، ج 28، ص 70.

 6.شیخ طوسى، کتاب الغیبه، ص 202.

 7.کمال الدین، و تمام النعمه، ص 304.

 8.نعمانى، کتاب الغیبه، ص 72.

/ 0 نظر / 8 بازدید